4/6/14

Αλήθειες και ψέματα για το "ξεπούλημα" της παραλίας


Του Δημήτρη Δελεβέγκου


Ενόσω η διαδικτυακή συλλογή υπογραφών κατά του «ξεπουλήματος» των παραλιών παρότι το επίμαχο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών αποσύρθηκε και επανεξετάζεται, ένα είναι το βασικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί. Τελικά, το φετινό καλοκαίρι θα είναι το τελευταίο προτού το «έναντι αντιτίμου» αντικαταστήσει το «ελευθέρας» στις παραλίες;  .... 

Αυτό που πρέπει να ληφθεί ως δεδομένο, σύμφωνα με νομικούς κύκλους είναι ότι η υφιστάμενη νομολογία προβλέπει πως η παραλία και ο αιγιαλός αποτελούν κοινά αγαθά που ανήκουν κατά κυριότητα στο Δημόσιο.  «Ως κοινόχρηστα πράγματα είναι εκτός συναλλαγής και περιλαμβάνονται στη δημόσια κτήση» επισημαίνεται στον Αστικό Κώδικα.
Ταυτόχρονα, ωστόσο, ο νόμος δίνει τη δυνατότητα στο Δημόσιο να επιτρέπει σε ιδιώτες να χρησιμοποιούν τη δημόσια κτήση, δηλαδή τον αιγιαλό και την παραλία (παρ. 5 του 2 του ν. 2971/2001). Αυτή είναι η νομιμοποιητική βάση της σχεδιαζόμενης αξιοποίησης των παραλιακών εκτάσεων που έχουν μεταφερθεί στο Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων.
Στο πλαίσιο αυτό και υπό την μνημονιακή επιταγή για αξιοποίηση της κρατικής ακίνητης περιουσίας και διευκόλυνση των στρατηγικών επενδύσεων πέρασαν, πριν από μερικές εβδομάδες, στο Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων δεκάδες εκτάσεις, ανά την Ελλάδα, πολλές από τις οποίες είναι παραλιακές. Η κίνηση αυτή πυροδότησε τη ρητορική περί «ξεπουλήματος» της παραλίας, η οποία γιγαντώθηκε κυρίως πριν από τις πρόσφατες Αυτοδιοικητικές εκλογές.

Ακόμη, η λίστα του Ταμείου Αποκρατικοποιήσεων συνδέθηκε με το υπό αναθεώρηση νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών όπου, μεταξύ άλλων, δεν διασφαλίζεται ρητά η πρόσβαση του κοινού στην παραλία. 

Το Παλιούρι Κασσάνδρας
Κι ενώ οι, για την ώρα, οι ασκήσεις «επί χάρτου» του ΤΑΙΠΕΔ- μιας και οι απαιτούμενες μελέτες δεν είναι έτοιμες- για δημιουργία κατοικιών και ξενοδοχείων σε εκτάσεις-«φιλέτα» προκάλεσαν σοβαρές αντιδράσεις, για την παραχώρηση της εκμετάλλευσης της παραλιακής έκτασης στο Παλιούρι Κασσάνδρας δεν… άνοιξε ρουθούνι.
Η παραχώρηση, δηλαδή, στο ομογενή επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη της έκτασης 320 στρεμμάτων που περιλαμβάνει τον όρμο και την παραλία Παλιουρίου, δεν βρέθηκε αντιμέτωπη με αντιδράσεις. Και αυτό παρότι τη θέση του ξενοδοχείου Ξενία θα πάρει μία πλήρως ανακαινισμένη ξενοδοχειακή μονάδα, αλλά και οικιστικά συγκροτήματα.
Το «μοντέλο» αξιοποίησης που εφαρμόστηκε στο Παλιούρι και περιλαμβάνει την εκπόνηση ειδικού σχεδίου χωρικής ανάπτυξης δημοσίου ακινήτου (ΕΣΧΑΔΑ) είναι αυτό που προτάσσει το Ταμείο Αποκρατικοποίησης για την αξιοποίηση των ακινήτων που προστέθηκαν πρόσφατα στο χαρτοφυλάκιό του.
Εξάλλου, όπως αναφέρουν παράγοντες που γνωρίζουν, η στρατηγική αυτή αξιοποίησης των κρατικών εκτάσεων δεν συνεπάγεται την ακύρωση της ελεύθερης πρόσβασης στην παραλία. Εξάλλου, μία από τις χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι αυτή του Costa Navarino, του οποίου η κατασκευή δεν ακύρωσε την πρόσβαση στο μεσσηνιακό παραλιακό μέτωπο.

«Ξεπουλιούνται» οι παραλίες;
Η ελληνική ακτογραμμή αποτελείται από 16.000 χιλιόμετρα και η ισχυροποίηση της θέσης της Ελλάδας στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη, επιβάλει την υλοποίηση νέων ξενοδοχειακών συγκροτημάτων και στο παράκτιο μέτωπο, όπως αναφέρουν παράγοντες του τουριστικού κλάδου.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), απαιτούνται επενδύσεις σε περισσότερα από 200 χιλιόμετρα ακτογραμμής από τα συνολικά 16.000 χλμ.
Με άλλα λόγια, η άντληση πολύτιμης για το Δημόσιο ρευστότητας μέσω της υλοποίησης ήπιων χρήσεων σε κλάσμα του παραλιακού μετώπου, δεν συνεπάγεται το «ξεπούλημα» της παραλίας ή την απαγόρευση της πρόσβασης σε αυτή.
Πάντως, για την ώρα, οι κατά τόπους παραθεριστές θα κληθούν να αντιμετωπίσουν όχι τις σχεδιαζόμενες ξενοδοχειακές ή οικιστικές αναπτύξεις για τις οποίες αναμένεται να υπάρξει εκτεταμένη διαβούλευση με όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, όπως έχουν διαβεβαιώσει οι συναρμόδιοι φορείς. Αλλά την άτυπη εκμετάλλευση των παραλιακών «φιλέτων» από καταστήματα καφεστίασης που εφαρμόζουν πιστά το δόγμα «είσοδος δωρεάν, στην έξοδο πληρώνεις»…