18/3/14

Βίαιη ανατροπή του Ερντογάν, προβλέπουν τώρα οι ΗΠΑ


Ο άλλοτε φίλος του Ομπάμα έγινε τώρα "ισλαμιστής Φράνκο"...

Γράφει ο Νίκος Χειλαδάκης
Δημοσιογράφος - Συγγραφέας - Τουρκολόγος

Σε μια πρόσφατη έκθεση προς την αμερικανική προεδρία για την Τουρκία, που συνέταξαν οι πρώην πρέσβεις των ΗΠΑ στην Τουρκία, Morton Abramowıtz και Eric Edelman, ( οι όποιοι θεωρούνται στις ΗΠΑ σαν οι πιο άριστα ενημερωμένοι για τα τουρκικά πράγματα), προβλέπεται, σύμφωνα με ένα σχετικό και αποκαλυπτικό δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας, Cumhurriyet, (16/3), η εντός του έτους άτακτη πτώση του Ταΐπ Ερντογάν..... Το πιο χαρακτηριστικό της έκθεσης αυτής, είναι ότι παρομοιάζουν τον Ερντογάν σαν ένα «Ισλαμιστή Φράνκο», (πρώην δικτάτορας της Ισπανίας), που όσο κλονίζεται το καθεστώς του γίνεται όλο και πιο επικίνδυνος για την σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής, αλλά και για τις σχέσεις Τουρκίας ΗΠΑ.

Η φιλοδοξία του Ερντογάν να μοιάσει με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, όπως αναφέρεται στη έκθεση, που έχει παραμείνει επί δέκα σχεδόν χρόνια ακλόνητος στην εξουσία και η τάση του να ακολουθήσει τα βήματα του δικτάτορα Φράνκο, κάνουν εκρηκτική την παραμονή του στην αρχή, καθώς γίνεται όλο και πιο ακραίος στις κατασταλτικές του επιλογές απέναντι σε ένα όλο και πιο διογκούμενο κύμα αντίδρασης εναντίον του. 
Η κατάσταση αρχίζει και ξεφεύγει από τον απόλυτο έλεγχο που είχε μέχρι το 2012 και το αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών στις 31/3, θα είναι κατά πάσα πιθανότητα ένα βήμα για να παραιτηθεί οριστικά από την φιλοδοξία του να διαδεχτεί τον Αμπτουλάχ Γκιούλ, στην προεδρία της Τουρκίας. 
Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή την φορά οι προεδρικές εκλογές θα γίνουν με απ’ ευθείας ψηφοφορία από τον τουρκικό λαό. Πολύ πιθανό ο Ερντογάν βλέποντας πως οι πιθανότητες του να εκλεγεί πρόεδρος θα μειώνονται συνεχώς, θα προχωρήσει σε ακόμα πιο απρόβλεπτες ενέργειες καθιστώντας τον κυριολεκτικά επικίνδυνο για την ίδια την Τουρκία, αλλά και για την σταθερότητα στην ήδη εύφλεκτη ευρύτερη περιοχή. Οι νεότερες δημοσκοπήσεις δίνουν άκρως αντιφατικά αποτελέσματα, καθώς τα ποσοστά του κυμαίνονται από 29% έως 45% και πάντως κατώτερα από αυτά του 2011 όταν είχε πλησιάσει την απόλυτη πλειοψηφία με 50%. Εντωμεταξύ η κατάσταση αυτή επηρεάζει πλέον άμεσα με πολύ αρνητικό τρόπο και την τουρκική οικονομία, η οποία από μια ταχέως ανερχομένη οικονομία εξελίσσεται σε ραγδαία πτωτική, με όλες τις συνέπειες μια τέτοιας εξέλιξης.

Το μεγαλύτερο λάθος που καταλογίζεται στον Ερντογάν, ήταν ότι προσπάθησε τα δυο τελευταία χρόνια να αποδυναμώσει τον Αμπτουλάχ Γκιούλ, έτσι ώστε να είναι πιο εύκολο να τον διαδεχτεί στη προεδρία. Οι εξελίξεις όμως και τα γεγονότα του Γκεζί παρκ, ανέτρεψαν τους σχεδιασμούς του και τώρα παραμένει αιωρούμενος, καθώς ακόμα και ο άλλοτε πιστός του σύντροφος, Αμπτουλάχ Γκιούλ, έχει εξ αιτίας του πολύ μειωμένες πιθανότητες να παραμένει στην προεδρία. 
Το εντυπωσιακό είναι ότι σαν υποψήφιος νέος πρόεδρος προβάλλεται τώρα το όνομα του πρώην αρχηγού του Γενικού Επιτελείου, στρατηγού İlker Başbuğ, ο οποίος πρόσφατα αποφυλακίστηκε. Ο Başbuğ για πολλούς στην Τουρκία προορίζεται να ηγηθεί της κεμαλικής παράταξης και να αποτελέσει τον νέο μεγάλο πολιτικό πόλο, επιστρέφοντας πολιτικά την Τουρκία πίσω στην δεκαετία του ενενήντα. Η αποφυλάκιση του, καθώς και πολλών άλλων πρώην στρατηγών και πολιτικών παραγόντων που είχαν κατηγορηθεί για την συνομωσία ανατροπής της ισλαμικής κυβέρνησης, έγινε γιατί ο Ερντογάν βλέποντας να εγκαταλείπεται από πρώην υποστηρικτές του, αποφάσισε να κάνει επικίνδυνη στροφή προς τους κεμαλικούς σαν αντιστάθμισμα στην μειονεκτική θέση που έχει περιέλθει από τον πόλεμο των σκανδάλων εναντίον του. 
Χαρακτηριστικό είναι πως η τουρκική εφημερίδα Zaman, πρώτη σε κυκλοφορία στην Τουρκία, κυκλοφόρησε την Κυριακή, 16/3, με τον χαρακτηριστικό πρωτοσέλιδο τίτλο, αναφερόμενη στις αποφυλακίσεις όλων των κεμαλικών στρατηγών, «Καλημέρα Παλιά Τουρκία». Η Zaman κατηγόρησε ανοιχτά τον Ερντογάν ότι επιχειρεί να επαναφέρει στα πράγματα την Τουρκία των στρατηγών, που ευθύνεται για τα πολλά πραξικοπήματα και για διώξεις κατά των ισλαμιστών. Όλα αυτά σίγουρα περιπλέκουν ακόμα περισσότερο τις εξελίξεις.

Το ενδιαφέρον σε όλα αυτά, όπως τονίζεται και στη έκθεση των Morton Abramowıtz και Eric Edelman, είναι το συμπέρασμα ότι πλέον η Τουρκία δεν μπορεί να θεωρείται σαν ένας ασφαλής; σύμμαχος των ΗΠΑ και κυρίως, ότι έχει πάψει να θεωρείται σαν ένα παράγοντας σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα προβλέπεται ότι οι εξελίξεις μέσα στο 2014 θα είναι καταλυτικές για την Τουρκία, με πολλά πιθανά σενάρια, ακόμα και αυτό της βίαιης αποσταθεροποίησης και του διαμελισμού της. Να μην ξεχνάμε και τις δηλώσεις των πολιτικών εκπρόσωπων των Κούρδων, που επανειλημμένα τόνισαν πως μετά τις δημοτικές εκλογές της 30/3, θα προχωρήσουν στην ανακήρυξη αυτονομίας στις περιοχές τους.

Πως όλα αυτά θα επηρεάσουν την δική μας θέση, είναι ένα πολύ μεγάλο και σημαντικό ερώτημα. Με τον Ερντογάν είχαμε μέχρι τώρα κάποια σταθερά δεδομένα και κάποιους άξονες πολιτικής αντιμετώπισης της Τουρκίας. Όλα αυτά τώρα έχουν αλλάξει δραματικά. Μια πιθανή ανατροπή του Ερντογάν σίγουρα θα ακυρώσει όλα αυτά τα σταθερά δεδομένα και σίγουρα θα επηρεάσει άμεσα και την δική μας κατάσταση. Το συμπέρασμα για εμάς είναι ότι απαιτείται έντονη επαγρύπνηση εκ μέρους μας, (από ποίους όμως; από μια κατοχική μνημονιακή κυβέρνηση;) και κυρίως να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε όλα τα ενεχόμενα, ακόμα και μιας προβοκατόρικης πρόκλησης, αλλά ακόμα και μιας διαδικασίας βίαιης αυτοδιάλυσης της Τουρκίας. 
Γι αυτό και επιβάλλεται το δυνατόν συντομότερο να αλλάξει η πολιτική κατάσταση στην χώρα μας και να υπάρξει κυβέρνηση εθνικής ενότητας απαλλαγμένη από τους μνημονιακούς ξενόδουλους πολιτικούς που προκάλεσαν την μεγαλύτερη καταστροφή της Ελλάδας μετά την μεταπολίτευση.