6/4/13

6 Ἀπριλίου 1941. Γερμανική ἐπίθεσις ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος



Η επίθεση της ναζιστικής Γερμανίας κατά της χώρας μας εκδηλώθηκε στις 5:15 το πρωί της 6ης Απριλίου 1941 στα οχυρά της Θράκης και της Ανατολικής Μακεδονίας, 45 λεπτά πριν από την προβλεπόμενη ώρα, σύμφωνα με τη γερμανική διακοίνωση που είχε επιδοθεί νωρίτερα στον πρωθυπουργόΑλέξανδρο Κορυζή από τον γερμανό πρεσβευτή στην Αθήνα, πρίγκιπα Έρμπαχ. 

Επιδίδοντας το τελεσίγραφο, ο Έρμπαχ τόνισε στον Κορυζή ότι ο πόλεμος δεν στρεφόταν κατά της Ελλάδας, αλλά κατά της Αγγλίας, που είχε σπεύσει προς βοήθεια της χώρας μας με 62.000 άνδρες και μεγάλη αεροπορική δύναμη. Ο Κορυζής είπε το δεύτερο ΟΧΙ, αυτή τη φορά στην ιταμή ναζιστική πρόκληση.
 Η γερμανική επίθεση κατά της Ελλάδας αποτελεί συνέχεια του ελληνοϊταλικού πολέμου, που ξεκίνησε την 28η Οκτωβρίου 1940 με την ιταλική επίθεση στα ελληνοαλβανικά σύνορα.
Η γερμανική επίθεση είχε την κωδική ονομασία Μαρίτα και η εντολή για τη σχεδίασή της είχε δοθεί από τον Χίτλερ στις 13 Δεκεμβρίου 1940. Στόχος του γερμανού δικτάτορα ήταν η βοήθεια προς τον σύμμαχό του Μουσολίνι που ήταν στριμωγμένος από τους Έλληνες στην Αλβανία και η εξασφάλιση των νώτων του ενόψει της επικείμενης επίθεσής του στη Ρωσία (Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα). Το σχέδιο Μαρίτα δεν αφορούσε μόνο την Ελλάδα, αλλά και τη Γιουγκοσλαβία, τις μόνες χώρες των Βαλκανίων, μαζί με την Τουρκία, που δεν είχαν συμμαχήσει με τον Άξονα.


Τον διμέτωπο αγώνα κατά της Γιουγκοσλαβίας και της Ελλάδας ανέλαβε η γερμανική 12η Στρατιά υπό τον στρατάρχη Βίλχελμ Λιστ, ο οποίος είχε στη διάθεσή του 680.000 άνδρες, 1.200 τανκς και 700 αεροπλάνα. Η χώρα μας παρέταξε 70.000 άνδρες στα οχυρά των ελληνοβουλγαρικών συνόρων, με επικεφαλής τον υποστράτηγο Κωνσταντίνο Μπακόπουλο, καθώς ο κύριος όγκος του ελληνικού στρατού μαχόταν τους Ιταλούς στην Αλβανία. Οι αγγλικές δυνάμεις έλεγχαν τον άξονα Τεμπών - Βερμίου, όμως το κέντρο του μετώπου ήταν ασθενές και η Θεσσαλονίκη ανοχύρωτη πόλη.

Η γερμανική επίθεση εκδηλώθηκε στο μέτωπο των ελληνοβουλγαρικών συνόρων κατά μήκος της λεγόμενης Γραμμής Μεταξά στην Ανατολική Μακεδονία και στα μεμονωμένα οχυρά του Εχίνου και της Νυμφαίας στη Θράκη. Ταυτόχρονα, γερμανικά αεροσκάφη βομβάρδισαν τον Πειραιά και τις ακτές έως τον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας, προκαλώντας ανθρώπινα θύματα και τεράστιες ζημιές.

Η λεγόμενη Γραμμή Μεταξά είναι ένα φιλόδοξο οχυρωματικό έργο, στα πρότυπα της Γραμμής Μαζινό, που είχε κατασκευαστεί με πρωτοβουλία του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά, ως ασπίδα αποτροπής του βουλγαρικού κινδύνου. Μεγάλο θαυμασμό και έκπληξη είχαν προκάλεσε στους Γερμανούς επιδρομείς οι κρυφές έξοδοι, χωρίς όμοιες σε άλλη οχύρωση, το σχετικά χαμηλό κόστος και το μικρό διάστημα κατασκευής. Αν λάβει κανείς υπόψη ότι οι Γερμανοί δεν κατόρθωσαν να εντοπίσουν τα φατνώματα (θυρίδες) των οχυρών πριν από την έναρξη των επιχειρήσεων και ότι οι Βούλγαροι δεν γνώριζαν τίποτα, εντυπωσιάζει μέχρι και σήμερα η τεχνική απόκρυψη και παραλλαγή, η άριστη ποιότητα σκυροδέματος, η έλλειψη ειδικού οπλισμού οχύρωσης και η τέλεια προσαρμογή του οπλισμού του στρατού εκστρατείας.

Οι υπερασπιστές των Οχυρών (Νυμφαία, Εχίνος, Λίσε, Ιστίμπεη, Περιθώρι, Ρούπελ, Πυραμιδοειδές, Παλουριώνες κ.ά.) αμύνθηκαν σθεναρά για τρεις ημέρες στις αλλεπάλληλες επιθέσεις των υπέρτερων γερμανικών δυνάμεων. Κάμφθηκαν μόνο όταν οι τεθωρακισμένες γερμανικές μεραρχίες, μετά την αστραπιαία κατάρρευση του νότιου Γιουγκοσλαβικού μετώπου, εισέδυσαν στα Σκόπια και από την κοιλάδα του Αξιού πέρασαν τα ελληνογιουγκοσλαβικά σύνορα στις 8 Απριλίου, παρακάμπτοντας τη Γραμμή Μεταξά. Τα μεσάνυχτα της ίδιας μέρας τα γερμανικά στρατεύματα εισήλθαν στη Θεσσαλονίκη και κατέλαβαν την πόλη.

Οι υπερασπιστές της Γραμμής Μεταξά, περικυκλωμένοι πλέον, έλαβαν εντολή από τον αρχιστράτηγο Παπάγο να συνθηκολογήσουν (9 Απριλίου). Τον ηρωισμό τους αναγνώρισαν ακόμη και οι αντίπαλοί τους, με εκδηλώσεις θαυμασμού και τιμητικά αγήματα για τους αιχμάλωτους έλληνες μαχητές. Οι ελληνικές απώλειες σε όλο το μέτωπο της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης ανήλθαν σε περίπου 1.000 νεκρούς και τραυματίες. Οι αντίστοιχες γερμανικές ανήλθαν σε 555 νεκρούς, 2.134 τραυματίες και 170 αγνοούμενους, αριθμός που αντιστοιχεί στο μισό των συνολικών απωλειών τους στη διάρκεια της επιχείρησης Μαρίτα, γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος της ελληνικής αντίστασης.

Κατά τις επόμενες μέρες, η προέλαση των Γερμανών προς Νότο υπήρξε ραγδαία, με την κατάρρευση και του μετώπου της Αλβανίας. Έως τις 30 Απριλίου είχε καταληφθεί ολόκληρη η ηπειρωτική Ελλάδα και η χώρα βρέθηκε υπό τριπλή κατοχή: γερμανική, ιταλική και βουλγαρική.



Ο απολογισμός της πρώτης Γερμανικής Κατοχής 1940-1944.


Μετά από πόλεμο 4 χρόνων, 6 μηνών και 13 ημερών, έφθασε η ώρα του απολογισμού. Το 1939, στην περιφέρεια Αθηνών-Πειραιά οι γεννήσεις υπερέβαιναν τους θανάτους κατά 5.639. Το 1942 οι θάνατοι υπερέβαιναν τις γεννήσεις κατά 30.5312. Κατά τη διάρκεια της κατοχής, ο αριθμός των θανάτων στους άνδρες εννιαπλασιάστηκε και στις γυναίκες τετραπλασιάστηκε. Μόνο στην πρωτεύουσα οι 500 προπολεμικοί θάνατοι ανδρών τον μήνα έφθασαν τους 4.500 και οι 500 των γυναικών τους 2.000. Στο υπόμνημά της προς το Συνέδριο των Παρισίων η Ελλάδα ανέφερε 558.000 νεκρούς ή το 7,6% του πληθυσμού και 830.000 ανίκανους προς εργασία ή το 12,6% του πληθυσμού. Αυτός ήταν ο ανθρώπινος απολογισμός. Ο πληθυσμιακός ήταν διαφορετικός.

Το 1940 οι κάτοικοι της χώρας έφθαναν τα 7.335.000. Αν δεν αεσολαβούσε η κατοχή, με τις προπολεμικές συνθήκες, ο πληθυσμός θα αυξανόταν κατά 300.000 από φυσική κίνηση και 110.000 από το συνηθισμένο ρεύμα των Ελλήνων του εξωτερικού. Συνολικά 410.000. Αντί για την αύξηση αυτή, ο πληθυσμός μειώθηκε κατά 558.000 άτομα. Επομένως η πληθυσμιακή απώλεια ήταν 968.000, δηλαδή το 13% του επιπέδου του 1940.
Η φυματίωση και η ελονοσία υπήρξαν τα συνώνυμα της κάνης. Η φυματίωση, η προφυματίωση και οι άλλες ασθένειες μαστίζουν το 80% του ελληνικού λαού, γράφει στην έκθεση του προς τον Εμ. Τσουδερό ο γ. διευθυντής του Δημόσιου Λογιστικού. Τα θύματα της φυματίωσης με την κατοχή διπλασιάστηκαν. Την ίδια ώρα οι Αρχές Κατοχής είχαν επιτάξει τα σανατόρια για δικές τους ανάγκες. Η ελονοσία από το 25% του 1940 έφθασε στο 40% και με το κινίνο σε έλλειψη. Το λίγο που υπήρχε, οι επιδρομείς το διακινούσαν μέσω της μαύρης αγοράς. Με το τέλος της κατοχής οι φυματικοί έφθασαν τις 400.000 και οι σε προφυματική κατάσταση το 1 εκ. Οι ελονοσούντες τα 2,5 εκ. Αν σε αυτούς προθέσουμε και τους 21.000 ανάπηρους πολέμου φθάνουμε στα 3.921.000, δηλαδή το 50% του πληθυσμού.
Οι βίαιες μετακινήσεις του πληθυσμού ερήμωσαν τη χώρα. Ανέστρεψαν την παραγωγική διαδικασία και τα ανθρώπινα όνειρα. Σ' αυτές ανάγκαζαν τον πληθυσμό οι Βούλγαροι πριν εποικίσουν τις πιο πλούσιες περιοχές. Βίαια, όμως, είναι και η μετακίνηση του πληθυσμού όταν γινόταν για να αποφύγει ο πληθυσμός την ομηρία, τις σφαγές, τις απελάσεις, τους διωγμούς και την πολιτική επιστράτευση. Δεν αναφερόμαστε στις μετακινήσεις του πληθυσμού προς την ύπαιθρο για να αποφύγει τον θάνατο από την ασιτία. Ιδιαίτερα θύματα των πληθυσμιακών μετακινήσεων υπήρξαν η Ήπειρος και η Β. Ελλάδα. Λόγω των μετακινήσεων αυτών, ο ελληνικός πληθυσμός των οικισμών μειώθηκε σχεδόν κατά το ένα τρίτο. Μας είχαν καταντήσει πρόσφυγες στον τόπο μας.
Ο απολογισμός της ομηρίας είναι 30.000 Έλληνες στη Γερμανία, την Ιταλία και τη Βουλγαρία. Επί πλέον, 60.000 Ελληνοεβραίοι στην Πολωνία. Από κοντά η αναγκαστική αποδημία των αμάχων που προτίμησαν τη διαφυγή στο εξωτερικό. Οι περισσότεροι από αυτούς είτε χάθηκαν είτε πέθαναν. Οι αναζητήσεις των αγνοουμένων μέσω του Ερυθρού Σταυρού συνεχίστηκαν, σε μόνιμη καθημερινή βάση, 30 χρόνια μετά την κατοχή.
Οι υλικές καταστροφές προσεγγίζονται μόνο ως ναρκοπέδιο της ανασυγκρότησης και ως υποθήκευση των μελλοντικών δεκαετιών και γενεών. Μια προσέγγιση του χάους, από ελληνικές και ξένες πηγές, δίνει:           

  Ο οικοδομικός πλούτος.

       Καταστράφηκαν 3.700 πόλεις και οικισμοί, 408.000 σπίτια ισοδύναμα με 511.500 οικοδομές αξίας 150.000 προπολεμικοόν δραχμών για κάθε μία. Μέσα σ' αυτά και 5.000 σχολεία. Η ζημιά έφθασε στο 23% του συνολικού οικοδομικού μας πλούτου. Η Ελλάδα, για να αντικαταστήσει το χαμένο οικοδομικό της πλούτο, θα χρειαζόταν 23 χρόνια ομαλής οικοδομικής προσπάθειας, όπως εκείνης του μέσου όρου των ετών 1930-1940 ή να διέθετε για τον σκοπό αυτό ολόκληρο τον προϋπολογισμό του 1946 επί 40 χρόνια.


    Οι άστεγοι

Η οικιστική καταστροφή δημιουργούσε 227.000 άστεγες οικογένειες, περισσότερα από 1,2 εκ. άτομα, δηλαδή το 18% του πληθυσμού. Κοντά σ'αυτούς και οι 234.000 οικογένειες που βρέθηκαν να κατοικούν σε απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης. Την ίδια στιγμή η εγκατάλειψη της υπαίθρου έπαιρνε διαστάσεις εθνικού κινδύνου. Γεγονός ιδιαίτερα επικίνδυνο για τη Β. Ελλάδα, όπου σε περιοχές της η πυκνότητα του πληθυσμού ανά τ.χ. είχε κατεβεί στο 1,2 από το προπολεμικό 21,6.

Οι συγκοινωνίες


Το οδικό δίκτυο είχε καταστραφεί κατά 75-80% και τα μεταφορικά μέσα κατά 75%. Από τα 17.200 προπολεμικά επιβατικά, φορτηγά και λεωφορεία είχαν ολικά καταστραφεί τα 11.650 και ίίερικώς τα 2.950. Η διώρυγα της Κορίνθου είχε ολοσχερώς καταστραφεί.
Στο σιδηροδρομικό δίκτυο από τα 2.679 χμ. απέμεναν τα 680, δηλαδή καταστροφή κατά 75%. Από τα 7.708 βαγόνια απέμειναν τα 607, καταστροφή κατά 84%. Στις σιδηροδρομικές γέφυρες, σήραγγες και τηλεγραφικές εγκαταστάσεις η καταστροφή έφτανε το 75%. Στα σιδηροδρομικά οικήματα η καταστροφή ήταν μικρή, μόνο... 60%.

                          Τηλεπικοινωνίες


Το δίκτυο είχε ολοσχερώς καταστραφεί. Το 70% των μηχανημάτων είχαν μεταφερθεί στη Γερμανία.

                         Εμπορικός στόλος

Είχε μειωθεί κατά 73%, ενώ οι ζημιές στα λιμενικά έργα υπέρβαιναν τα 13 εκ. δολ. του 1938.

 Γεωργία


Η γεωργοκτηνοτροφική παραγωγή είχε μειωθεί κατά 60%, ενώ είχαμε χάσει το 25% των δασών μας ως ξυλεία.


                      Βιομηχανία - Εμπόριο



Μετά από εντολή του υπ. εθνικής οικονομίας τα εμποροβιομηχανικά επιμελητήρια θα καταγράψουν τη ζημιά στη βιομηχανία, το εμπόριο και τις επαγγελματοβιοτεχνικές μονάδες. Το επιμελητήριο Αθηνών, με το 4657/11.4.1946 έγγραφο του, δίνει την καταγραφή κατά υπαίτιο σε δισ. προπολεμικές δρχ.:
Γερμανία 12,14
Ιταλία 3,13
Βουλγαρία 3,1
Συμμαχικός Στρατός 1,86 
Οργανώσεις Αντίστασης 1,4
Ελληνικό Δημόσιο 0,73
Σύνολο 22,4
      Αρχαιολογικοί χώροι


Οι Γερμανοί προκάλεσαν (διάβαζε λεηλάτησαν) καταστροφές σε 87 αρχαιολογικούς χώρους, οι Ιταλοί σε 39 και οι Βούλγαροι σε 3. Επι πλέον, διενεργήθηκαν 26 αυθαίρετες ανασκαφές με αρπαγή των αρχαιολογικών θησαυρών.
Κατά τους υπολογισμούς Ελλήνων εμπειρογνωμόνων, κατόπιν εντολής της Ελληνικής Κυβέρνησης, η συνολική καταστροφή που μπόρεσε να αποτιμηθεί, λόγω κατοχής σε δολάρια του 1938, κατανέμεται ως εξής:
1. Υλικές απώλειες
άμεσες 2.613.407.000
„ εμμεσες 1.200.000.000
2. Δαπάνες Κατοχής 2.781.000.000
3. Κρατικές Δαπάνες 1.857.426 000 
4. Συντάξεις 1.464.741.000
5. Διαφυγόν κέρδος 4.032.000.000
6. Διάφορες απώλειες 1.810.000.000
Σύνολο 15.758.574.000
Τόσα δίνει και ο Μπενάς, δηλαδή 8,5 δισ. δολ. του 1948. Ο Μπακάλμπασης υπολογίζει τις ζημιές που μπορούν να επανορθωθούν, δίχως να περιλαμβάνει τις ζημιές που προξένησαν οι επιδρομείς κατά την αποχώρηση τους, όπως και άλλες περιφερειακές ζημίες, σε 11.388.000 ημερομίσθια
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Γερμανικά άρματα παρελαύνουν ενώπιον του ΑρχιστρατήγουSigmund Wilhelm List και του Υποστράτηγου Wolfram von Richthoven της ΝαζιστικήςΠολεμικής Αεροπορίας. Στο βάθος φαίνεται το μέγαρο Δημητρίου (Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία). Την «Παρέλαση της Νίκης του Άξονα». Θεατές ήταν μόνο στρατιώτες των δύο στρατών κατοχής και κάποιες μαθήτριες της γερμανικής κοινότητας.


ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΟΜΗΡΟΙ ΣΤΗΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ




Μ ε την είσοδο των Γερμανικών στρατευμάτων στην Αθήνααποφασίστηκε μεγάλη παρέλαση του Γερμανικού στρατού στις 3 Μαΐου 1941, την προηγούμενη ο Γερμανός φρούραρχος ζήτησε από τον Δήμαρχο Αθηναίων Αμβρόσιο Πλυτά ( ο Α Πλυτάς ήταν ήδη Δήμαρχος από 16 Σεπτεμβρίου του 1936 και παρέμεινε μέχρι 10 Μαΐου 1941) να ορίσει 12 επιφανείς πολίτες που θα κρατούντο σαν εγγύηση ότι δεν θα γινόταν επίθεση κατά των παρελαυνόντων στρατευμάτων .

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Η στρατιωτική παρέλαση της "νίκης" των Γερμανών στην Αθήνα πραγματοποιήθηκε με την ύπαρξη ομήρων σαν εγγυητών.

Ο Δήμαρχος δεν γνώριζε τον λόγο αυτής της ομηρείας και όταν ρώτησε σχετικά ο φρούραρχος του εξήγησε ψυχρά:

«Οι άνθρωποι αυτοί θα υποστούν τα αντίποινα και εν ανάγκη θα εκτελεστούν».

Έτσι ο δήμαρχος σε λίγες ώρες ειδοποίησε να παρουσιαστούν στο Δημαρχείο οι πιο κάτω Αθηναίοι

1. Φωτεινός Γεώργιος πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών.

2. Σταυρόπουλος Άγγελος Πρόεδρος Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.

3. Σκουζές Δημήτριος Γενικός Γραμματέας Συλλόγου Αθηναίων.

4. Ράπτης Βασίλειος Πρόεδρος Εργατικού Κέντρου Αθηνών.

5. Καλομοίρης Ιωάννης Γενικός Γραμματέας Συνομοσπονδίας Εργατών.

6. Παμπούκης Ιωάννης Πρόεδρος Κτηματικής Ένωσης Αθηνών.

7. Μανέας Κλέαρχος Πρόεδρος Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών.

8. Παπαγιάννης Κωνσταντίνος Πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών.

9. Πετράκης Κωνσταντίνος Πρόεδρος Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών.

10. Σταθάτος Αντ Προεδρος της ΕΛΠΑ

11. Γιοκορέτσας Απόστολος Πρόεδρος Εμποροϋπαλλήλων Αθηνών.

12. Γεωργάτος Α Πρόεδρος Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών.


ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Στην παρέλαση θεατές ήταν μόνο Γερμανοί. Πίσω από τη φιλαρμονική διακρίνεται το συντριβάνι της πλατείας Συντάγματος, επί της οποίας είναι παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Παρά το υπερήφανο ύφος οι Γερμανοί πραγματοποίησαν την παρέλασή τους με την ύπαρξη ομήρων....


Όλοι συγκεντρώθηκαν στο Δημαρχείο στις 7.30 το πρωί της 3ης Μαΐου 1941 και περιορίστηκαν υπό την φύλαξη Γερμανών στρατιωτών. Δεν τους απέκρυψαν ότι θα παρέμεναν εκεί και δύο ώρες μετά την λήξη της παρελάσεως σαν όμηροι που θα εγγυώνται την μη ύπαρξη επεισοδίων κατά την Γερμανική παρέλαση.

Μετά το πέρας της παρέλασης και αφού πέρασαν δύο ώρες από την λήξη της, έφτασε ο υπασπιστής του φρούραρχου για να τους αναγγείλει ευγενώς ότι ήταν ελεύθεροι .



Σχόλιο ιστολογίου: Γιά τον απολογισμό της σημερινής κατοχής της χώρας απο την Γερμανία ο κύκλος του αίματος δεν έχει κλείσει οι  καθημερινές σχεδόν αυτοκτονίες,η εξαθλίωση των Ελλήνων ελέω μνημονίων καλά κρατεί,ο ιστορικός του μέλλοντος  αναμένεται να καταγραψεί τόν τελικό απολογισμό.Εως τότε Ιδωμεν απεύχομαι τα χειρότερα δυστυχώς το προσωπείο του κατακτητή δεν αλλάζει στο πέρασμα του χρόνου......



Εικόνες Κατοχής στο Σύνταγμα- Ουρές για δωρεάν κρεμμύδια, καρότα και πατάτες