27/1/13

TO KΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ


«Οι Έλληνες παράγουν κρασί και λάδι. Το θαλασσινό εμπόριο ήταν σε Ελληνικά χέρια»

Αναπαράσταση πατήματος σταφυλιών από αρχαίο αγγείο.

Ο θεός Διόνυσος προστάτης της αμπέλου, είχε τους οπαδούς του και ξεχωριστή θέση στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων.

Ως πρώτος καλλιεργητής του αμπελιού φέρεται ο Οινέας, ο μυθικός βασιλιάς της Καλυδώνας της Αιτωλίας.

Το κλήμα ανακάλυψε ο βοσκός Στάφυλος, όταν μια αίγα (γίδα) έφαγε σταφύλια και άρχισε να συμπεριφέρεται κάπως ασυνήθιστα, διαπίστωσε ότι είχε μεθύσει. Τα δοκίμασαν τότε και πολλοί άνθρωποι και είχαν τα ίδια αποτελέσματα, οπότε κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η άμπελος είναι χρήσιμη και την καλλιέργησαν. 

Τα αρχαιότερα γίγαρτα (σπόροι ήμερων σταφυλιών) βρέθηκαν σε τάφους στον Ορχομενό και χρονολογούνται από το 1700 - 1500 π.Χ. Επομένως το αμπέλι στην Ελλάδα καλλιεργούνταν τουλάχιστον πριν από αυτή την χρονολογία.

Ο Όμηρος στην ασπίδα του Αχιλλέα μεταξύ των άλλων περιγράφει: «ο γεωργός κατά το όργωμα πίνει κρασί». Άλλη σκηνή: «Κατά τον τρύγο οι κοπέλες κουβαλούσαν στους ώμους τους σε πλεχάα κοφίνια σταφύλια και τα πάνε στον οινοποιό». 

Στην Οδύσσεια αναφέρεται ότι, ο Τηλέμαχος έφτασε στην Πύλο, λούστηκε, και ο Νέστορας του προσέφερε κρασί που έγραφε τη χρονολογία της σοδειάς. Στο κελάρι βρέθηκαν πινακίδες, που έγραφαν όχι μόνο τη χρονολογία της σοδειάς του κρασιού άλλα και τον τόπο από όπου προερχόταν, όπως και σήμερα σε ορισμένες ποιότητες αναγράφεται ο τόπος προέλευσης.

Το εμπόριο των μετάλλων και του κρασιού έκανε τους Έλληνες πλούσιους για χιλιάδες χρόνια σε ολόκληρη την Μεσόγειο (το κρασί αποτελούσε σύμβολο της Μεσογείου). Οι Έλληνες είχαν το μονοπώλιο του κρασιού, μέχρι που εγκατέστησαν αμπελώνες και οι Ρωμαίοι. Κυρίως το κρασί της ηπειρωτικής Ελλάδας και του νησιού της Δήλου ήταν σπάνιο, διαλεχτό και περιζήτητο στο εξωτερικό.

Για την τεράστια εκτίμηση που έτρεφαν οι αρχαίοι για τον ''Λέσβιον οίνον'' τον οποίο ο Αρχέστρατος ο δειπνολόγος είπε: «Ξέρω να πω και να επαινέσω και το κρασί που βγάζουν αμπέλια σε άλλες πόλεις και το όνομά τους δεν ξεχνώ, μα με της Λέσβου το κρασί κανένα δεν συγκρίνεται».

Οι Έλληνες αρωμάτιζαν το κρασί με μέλι, αλόη , θυμάρι και μυρτιά.Έβαζαν και ρετσίνι για να διατηρείται για περισσότερο χρόνο. Οι Κρήτες είχαν έσοδα από βιομηχανίες αλλά κυρίως από το εμπόριο, που διεξήγαγαν στη Μ. Ασία, Συρία, Αίγυπτο και Ιταλία. Το κρητικό λάδι και κρασί στέλνονταν στη Φοινίκη, Αίγυπτο, Ιταλία και ηπειρωτική Ελλάδα. Αποδεδειγμένα το εμπόριο της Κρήτης σε Αίγυπτο, Κιλικία και Συρία από τον 15ο αι. π.Χ. η Κρήτη ακόμα και σήμερα είναι το νησί του κρασιού και του λαδιού όπως και στην αρχαιότητα.

Στην Αίγυπτο βρέθηκε πλάκα με επιγραφή όπου ειδοποιεί ο Φαραώ τον φίλο του Μίνωα: «Εγώ σου έστειλα ό,τι μου ζήτησες. Στείλε μου εσύ από το ωραίο λάδι σου, που τόσο ευχαρίστησε την καρδιά μου».

Πάντα οι Έλληνες έκαναν εξαγωγές σύκων, σταφυλιών, κρασιού και λαδιού. Στην Κρήτη διαπιστώθηκε ότι καλλιεργούσαν αμπέλια σε ύψος 1.200μ. Στα Χανιά σε πήλινες πινακίδες βρέθηκαν καταγραφές κρασιού. Στα συροπαλαιστινιακά παράλια και στην Αίγυπτο γίνονται οι αρχαιότερες εξαγωγές κρητικών προϊόντων αλλά και στη Σικελία βρέθηκαν κρητικά αντικείμενα που χρονολογούνται την τρίτη χιλιετία π.Χ.

Οι Κρήτες έφτασαν μέχρι την Ταρτησσό της Ισπανίας το 2200 π.χ. Ήταν λαός εμπορικός πρώτος στη ναυτιλία. Το πρώτο εμπορικό και ναυτιλιακό κέντρο δημιουργήθηκε στην Κρήτη.

Τα συμπεράσματα είναι ότι οι Έλληνες μέχρι και τον 8ο αιώνα π.Χ είχαν στα χέρια τους τόσο το εμπόριο όσο και τις μεταφορές του κρασιού. Στην Ελλάδα βρέθηκαν πάρα πολύ λίγα πιθάρια από την Χαναάν. Όλοι οι αρχαιολόγοι σήμερα έχουν πεισθεί, ότι όντως το εμπόριο ήταν στα χέρια των Μυκηναίων. Αντίθετα οι Φοίνικες παρουσιάστηκαν στην Μεσόγειο μετά τον 9ο π.Χ αιώνα.Άλλοτε έμποροι και άλλοτε πειρατές είχαν το μονοπώλιο δουλεμπορίας. Οι μεταφορές γίνονταν μόνο με κρητικά καράβια. Ουδέποτε οι ανατολικοί λαοί έφεραν πολιτισμό στην Ελλάδα, ούτε κυριάρχησαν στο εμπόριο κυρίως στο κρασί και στο λάδι.

Περιοδικό ''Δ'' τ.228